Glyphosate: Ɛ mi̱ la lät ɛlɔ̱ŋ kä ɛ mi̱ gɔaa rɛy puɔ̱r ka̱a̱kni̱

Pi̱e̱li̱ Appli̱këciɔn tin Di̱t

Rɛy puɔ̱r ka̱a̱kni̱, glaipöthɛt ɛ kɔrnerthtɔn ɣerbi̱thaid. Jɛn lätdɛ ɛ gaŋɛ 5-enölpai̱rubi̱lthi̱kimate-3-pöthpët thi̱ntheth (EPSPS) endhɛm rɛy jiɛn. Ɛndhɛm ɛmɛ ɛ mi̱ gɔa ɛlɔ̱ŋ kɛ kui̱ thänthei̱thi̱th duŋ arömatik aminö athi̱dni̱, min gɔaa kɛ pieth jiɛn kɛnɛ ben nhial. Mi̱ gaŋɛ endhɛm ɛmɛ, glai̱pöthɛt bɛ ta̱a̱ mɛtabɔlik min la wäl rɛy juaacni̱ ya̱r, bɛ cu nööŋni̱ ɣöö bi̱ kɛ cu kööt ɛ määth kä bi̱ kɛ cu li̱w. Thi̱thtɛmik näci̱raldɛ jakɛ kä ba naŋ ɛ ji̱th kɛnɛ ɣöö ba naŋ rɛy jiɛn kɛɛliw, bɛ cu näk ni̱ kɛn tin te nhial - piny kɛnɛ tin te piny muɔ̱ɔ̱n kä tha̱a̱ŋ juaacni̱, cu määni̱ ci̱ökkiɛn. Nɛmɛ jakɛ kä lät ɛ gɔaa ɛlɔ̱ŋ kɛ ga̱ŋ juaacni̱ tin la pith kɛ run ti̱ ŋuan tin la bɛc kɛ wuɔ̱cdiɛn.

Glyphosate jɛn lätdɛ kɛɛl kɛ thi̱thtɛmni̱ kuayni̱ ti̱ gööl. Rɛy kuayni̱ tin ca riali̱kä jeneti̱kalli̱ (GM) cua kɛ enji̱nieeri̱ kɛ glai̱pöthɛt - tɔlɛrant, ce̱tkɛ mi̱ cie thöyabi̱i̱ni̱, kɔrn, kɛnɛ kɔttɔn, jɛn cua kɛ pith ɛ jɔc wi̱i̱ kuayni̱ tin pith kɛ ga̱ŋ juaacni̱ ɛ /cɛ kuay puɔ̱nydɛ bi̱ ya̱r. Nɛmɛ cuɛ ta̱a̱ puɔ̱r ka̱a̱kni̱ gɛr, cuɛ jakä ɣöö bi̱kɛ lät ɛ gɔaa kɛnɛ ɣöö ba juaac gaŋ kɛ i̱thkiɛl mi̱ di̱i̱t, cuɛ min go̱o̱r ɣöö ba pith kɛ makanɛ jakä kuiy kɛnɛ ɣöö cuɛ mun jakä kuiy. Ɛ nyɔk bä, rɛy kuayni̱ tin /ci̱ GM, glai̱pöthɛt dɔ̱ŋ ba la̱t kɛ nhiam-pi̱e̱thä kiɛ kɔr-ɣärbɛth juaacni̱ ga̱ŋ, riali̱ muɔ̱ɔ̱n i̱kä kɛ kui̱ pi̱thä kiɛ läthdɛ lät i̱ gua̱th tin ca ŋɛɛr bi̱kɛ duɔth ɛ thiɛl juaacni̱.

Ɛ wä ni̱ kä agri̱kalciɛr, glyphosate bä cuɛ lät jiek rɛy gua̱thni̱ tin /thiɛl kuay. Jɛn lätdɛ kɛ ga̱ŋ juaacni̱ rɛy gua̱thni̱ tin la̱tkɛ lät thi̱n, gekä dupni̱, gekä dupni̱, kɛnɛ gekä tin ca la̱th thi̱n. Kɛ ga̱ŋ gua̱thni̱ ti̱ti̱ ɛ thiɛl juaac ti̱ /caa go̱o̱r, jɛn luäkɛ naath kɛ ga̱ŋ inpra̱thti̱ra̱kciɛri̱, jakɛ mac kä kuiy, kä jakɛ naath kä gɔw.

Cieŋni̱ min tekɛ luäk ti̱ ŋuan, glayphosate cuɛ tekɛ tha̱a̱ŋ ŋɔaani̱ ti̱ guɛl. Cua diɛɛr jiɛc nhial kɛ kui̱ kä min bɛ nööŋ kä enba̱rɔnmɛn kɛnɛ puɔlä pua̱a̱ny ran. Tha̱a̱ŋ ŋi̱i̱cni̱ cua lari̱ dɔ̱ŋ bɛ tekɛ röm kɛ tha̱a̱ŋ rikni̱ puɔlä pua̱a̱ny, cieŋni̱ min thanytipik mat ruac kɛ kui̱ kä ti̱ti̱ cuɛ ŋot ɛ mi̱ ca da̱a̱k. Cie min bɛ nööŋ, regulatɔri̱ authöri̱ti̱ni̱ rɛy wecmuɔ̱ɔ̱n kɛɛliw cua guic ɛ thi̱a̱k kɛ la̱tdɛ, cua ŋuɔ̱t ti̱ bum la̱th lät kɛ kui̱ läätdä dɛ, ga̱ŋdɛ, kɛnɛ lɛbeli̱ tin görkɛ.

Rɛy tɔ̱ɔ̱wä, glyphosate ba yi̱k tɔ̱w rɛy gua̱th mi̱ kɔ̱c, mi̱ ci̱ kööt, mi̱ na̱n kɛ buay ca̱ŋ kɛnɛ tha̱bi̱thtanni̱ tin /ci̱ rɔ̱ lot. Mi̱ lätdi kɛ glyphosate, kuak tin gaŋkɛ raan kɛ rɔ̱, ciee kɛ glöbni̱, glöbni̱, kɛnɛ bieyni̱ tin gaŋkɛ naath, ba kɛ yi̱k la̱th kɛ ɣöö /ca kɛ bi lɛ jiäk. Ɛ nyɔk bä, wuɔ̱c ɛni̱ duɔ̱ɔ̱r mi̱ /ka̱n la̱t kiɛ min ca tɔ̱w ɛ mi̱ gɔa ɛlɔ̱ŋ kɛ ga̱ŋ kä ɣöö /cɛ bi̱ lɛ ya̱r kɛ gua̱a̱th in cieŋ naath thi̱n.

I̱thpethi̱pi̱këcini̱

Kuali̱ti̱ Kɔnti̱röl Ci̱i̱t

Kɛ thuɔ̱k

Rɛy ŋaknɔmädɛ, glayphosate, cieŋni̱ min ŋot ŋaknɔmni̱ kɛ kui̱ la̱tdɛ, cuɛ ŋot ɛ kemi̱kal mi̱ gɔa rɛy puɔ̱r ka̱a̱kni̱ mödɛrn kɛnɛ tiit juaacni̱ tin /ci̱ pith. Ɛn gɔɔydɛ, lätdɛ ti̱ ŋuan, kɛnɛ min cɛ nööŋ rɛy puɔ̱r ka̱a̱kni̱ cuɛ jɛ jakä ɣöö bɛ tekɛ luäk mi̱ di̱i̱t rɛy läätdä kuan wi̱i̱muɔ̱ɔ̱n kɛɛliw. Cie min ŋot ri̱thääc kɛ wä nhiam kɛnɛ ɣöö bi̱ ŋuɔ̱t rɔ̱ rep, ɛn gua̱a̱th in bi̱ ben kä glyphosate bɛ cu tekɛ mi̱ päär kam tin bɛ nööŋ kɛnɛ lät tin ba diɛɛr kɛ kɛ riali̱diɛn i̱kä.